Apostil, 5 Ekim 1961 tarihli Lahey Sözleşmesi'ne taraf ülkeler arasında belgedeki imza ve mührün yetkili bir makama ait olduğunu tasdik eden ücretsiz şerhtir. Türkiye'de idari belgelere ve noter belgelerine valilik veya kaymakamlık, adli belgelere Adalet Komisyonu Başkanlıkları apostil verir; bazı belgeler için e-Devlet'te e-Apostil de alınabilir. Yurt dışına gidecek belgelerde iki yaygın yol vardır ve hangisinin izleneceğine belgeyi alacak kurum karar verir: (1) orijinal belgeye apostil → apostil şerhiyle yeminli tercüme → noter onayı; (2) yeminli tercüme → noter onayı → noter onaylı tercümeye apostil. Bazı kurumlar ikisini birden ister.
Apostil nedir, ne işe yarar?
Apostil, bir ülkede düzenlenmiş resmî belgenin başka bir ülkede kullanılabilmesi için konulan uluslararası tasdik şerhidir. Kuralları, 5 Ekim 1961 tarihli Lahey Sözleşmesi (Yabancı Resmî Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılmasına Dair Sözleşme) ile belirlenmiştir. Sözleşme Türkiye bakımından 29 Eylül 1985'te yürürlüğe girmiştir.
Apostilden önce bir belgenin yurt dışında geçerli olması için uzun bir tasdik zinciri gerekiyordu: belgeyi düzenleyen kurum, bakanlık, dışişleri ve hedef ülkenin konsolosluğu. Apostil, sözleşmeye taraf ülkeler arasında bu zinciri tek bir şerhe indirir.
Apostilin neyi gösterdiğini bilmek önemlidir:
- Belgedeki imzanın gerçek olduğunu,
- İmzalayanın hangi sıfatla imzaladığını,
- Belgedeki mührün hangi makama ait olduğunu.
Apostil belgenin içeriğini onaylamaz ve belgeyi tercüme etmez. Belge yabancı bir dilde kullanılacaksa ayrıca tercüme gerekir. Apostil şerhinin başlığı Fransızca olarak "Apostille (Convention de La Haye du 5 octobre 1961)" şeklinde yazılır; şerhte ülke, imzalayan kişi ve sıfatı, mühür sahibi makam, tasdik yeri ve tarihi, apostili veren makam, apostil numarası, mühür ve imza yer alır. Apostil şerhi ücretsizdir; tercüme ve noter masrafları ayrıdır.
Hangi belgeye hangi makam apostil verir?
Türkiye'de apostil vermeye yetkili makamlar, belgenin türüne göre ikiye ayrılır:
| Belge türü | Örnekler | Apostil veren makam |
|---|---|---|
| İdari belgeler | Nüfus kayıt örneği, doğum belgesi, ikametgâh, bekârlık belgesi, diploma, transkript | Valilikler (il merkezlerinde) ve kaymakamlıklar (ilçelerde) |
| Adli belgeler | Mahkeme kararları, boşanma kararı, savcılık ve adliye belgeleri | Ağır ceza mahkemesi bulunan yerlerdeki Adalet Komisyonu Başkanlıkları |
| Noter belgeleri | Noter onaylı tercümeler, vekâletname, muvafakatname, imza sirküleri | Uygulamada noterin bulunduğu yerdeki valilik veya kaymakamlık |
| e-Apostil kapsamındaki belgeler | Adli sicil kaydı, mahkeme kararları, nüfus kayıt örneği, çok dilli doğum/evlenme/ölüm kayıt örnekleri | e-Devlet üzerinden elektronik olarak |
Ticari belgeler (ticaret sicil gazetesi, faaliyet belgesi, vergi levhası, şirket sözleşmesi) ve özel belgelerde (ör. özel hastane raporu) belge çoğu zaman önce noter onaylı suret veya noter onaylı tercüme hâline getirilir, apostil bu noter işlemine alınır. Hangi yolun izleneceği belgeye ve kuruma göre değiştiği için ilgili valilik/kaymakamlık ile teyit edilmelidir.
e-Apostil: e-Devlet üzerinden apostil
e-Apostil hizmeti 2019'dan beri e-Devlet üzerinden, PTT altyapısıyla sunulmaktadır; başvurular Adalet Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı birimlerine elektronik olarak iletilir. Şu belgeler için kullanılabilir:
- Adli sicil kaydı,
- Mahkeme kararları,
- Nüfus kayıt örneği,
- 28 Aralık 2023'ten itibaren çok dilli doğum, evlenme ve ölüm kayıt örnekleri (Formül A, B, C).
e-Apostil'in avantajı, kurumlara gitmeden ve dünyanın her yerinden başvurulabilmesidir. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının Mayıs 2026'daki açıklamasına göre Mart 2026 sonuna kadar 70.616 e-Apostil işlemi yapılmıştır. Belgeyi alacak kurumun e-Apostil'li belgeyi kabul edip etmediğini önceden sormanızı öneririz; kabul ediliyorsa sıradaki adım, belgenin apostil şerhiyle birlikte tercümesidir.
Apostil, tercüme ve noter onayı hangi sırayla yapılır?
Apostil işlemlerinde en sık yapılan hata, adımları yanlış sırayla yapmaktır. Yanlış sıra, işin baştan tekrar edilmesine ve iki kez ücret ödenmesine yol açabilir. Türkiye'de düzenlenen bir belge yurt dışında kullanılacaksa iki yaygın yol vardır ve hangisinin izleneceğine belgeyi alacak kurum karar verir. Birinci yol, orijinal belgeye apostil alınıp belgenin apostil şerhiyle birlikte tercüme edilmesidir:
- Orijinal belgeyi edinin: Belgeyi yetkili kurumdan (nüfus müdürlüğü, okul, mahkeme, e-Devlet) alın. Mahkeme kararlarında kesinleşme şerhi bulunduğundan emin olun.
- Orijinal belgeye apostil alın: İdari belgeler için valilik/kaymakamlık, adli belgeler için Adalet Komisyonu veya e-Apostil.
- Yeminli tercüme: Belge, apostil şerhiyle birlikte hedef dile çevrilir. Şerhin tercümesi atlanmamalıdır.
- Noter onayı: Tercüme, yeminli tercümanın kayıtlı olduğu noterlikte onaylanır.
- Tercümeye apostil (kurum isterse): Bazı kurumlar noter onaylı tercümenin de ayrıca apostilli olmasını ister. Bu apostil valilik veya kaymakamlıktan alınır.
- Kurum kontrolü ve teslim: Belge setini teslim etmeden önce kurumun listesiyle karşılaştırın.
İkinci yaygın yol, özellikle şirket ve ticari belgelerde, önce yeminli tercüme ve noter onayı, ardından noter onaylı tercümeye apostil alınmasıdır. Kesin sıra hedef ülkeye ve kuruma göre değişir. Bazı kurumlar yalnızca orijinal belgeye apostil ister, bazıları yalnızca tercümeye, bazıları ikisine birden. Yurt dışındaki kurumun yazısını bize gönderirseniz, sıralamayı baştan birlikte planlarız. Noter adımının ayrıntıları için noter onaylı tercüme sayfamıza bakabilirsiniz.
Tercüme gerekmeyebilir: çok dilli belgeler
Apostil işlemlerinde bazen tercüme adımı tamamen ortadan kalkar. Türkiye'nin 1985'ten beri taraf olduğu CIEC 16 No.lu Viyana Sözleşmesi kapsamında nüfus müdürlüklerinden alınan çok dilli doğum (Formül A), evlenme (Formül B) ve ölüm (Formül C) kayıt örnekleri, Almanya, Avusturya, Belçika, Fransa, Hollanda, İspanya, İsviçre, İtalya, Polonya, Romanya gibi taraf ülkelerde tercüme ve tasdik aranmadan kabul edilecek şekilde düzenlenir.
Benzer şekilde e-Devlet'ten yabancı dilde adli sicil kaydı veya İngilizce transkript alınabilir. Kurum bu belgeleri kabul ediyorsa tercüme masrafı yapmanıza gerek kalmaz. Yine de bazı kurumlar ek tercüme veya apostil isteyebilir; kurumla teyit edin.
Apostil sistemine dahil olmayan ülkeler: konsolosluk tasdiki
Apostil yalnızca Lahey Sözleşmesi'ne taraf ülkeler arasında geçerlidir. Belgeniz taraf olmayan bir ülkede kullanılacaksa apostil yerine konsolosluk tasdik zinciri gerekir. Bu zincir genellikle belgeyi düzenleyen kurumun onayı, Türk makamlarının (çoğunlukla Dışişleri Bakanlığı) tasdiki ve hedef ülkenin Türkiye'deki konsolosluğunun onayından oluşur.
Irak bu ülkelere sık karşılaştığımız bir örnektir. Irak'ta kullanılacak belgeler için adım adım süreci Irak belgeleri için belge tasdiki sayfamızda anlattık. Arapça tercümeler için Arapça tercüme sayfamıza da bakabilirsiniz.
Bir ülkenin sözleşmeye taraf olup olmadığı zamanla değişebilir. Güncel taraf ülke listesi İçişleri Bakanlığı ve Lahey Konferansı'nın resmî sitelerinde yayımlanır; başvurmadan önce kontrol edin.
Ülkelere göre sık karşılaşılan talepler
| Hedef ülke / bölge | Apostil sistemi | Genellikle istenen |
|---|---|---|
| Almanya | Lahey Sözleşmesi'ne taraf | Apostil + Almanca yeminli tercüme (noter onayı çoğu kurumda istenir). Bazı makamlar Almanya'da yetkilendirilmiş tercüman isteyebilir; bu durumda Hamburg ortak ofisimiz üzerinden yönlendiriyoruz. Nüfus olaylarında çok dilli belge çoğu zaman yeterli. |
| Avusturya | Taraf | Yeminli Almanca tercüme; noter onayının gerekip gerekmediğini temsilcilikle teyit edin. |
| İsviçre | Taraf | Konsolosluk, tercümenin noter onayı yapılmadan yeminli tercüman imzası ve kaşesiyle sunulmasını ister. Bkz. İsviçre aile birleşimi. |
| Fransa, Belçika, Hollanda, İtalya, İspanya | Taraf | Apostil ve ilgili dilde yeminli tercüme; nüfus olaylarında çok dilli belge çoğu zaman yeterli. Kurumla teyit edin. |
| İngiltere, ABD, Kanada, Avustralya | Taraf | İngilizce noter onaylı tercüme; kuruma göre apostil. Çok dilli belge sözleşmesine taraf olmadıkları için nüfus belgelerinde tercüme gerekir. |
| Rusya, Ukrayna, Azerbaycan, Romanya, Bulgaristan | Taraf | Apostil ve Rusça, Ukraynaca, Azerice, Rumence veya Bulgarca noter onaylı tercüme. Ayrıntıları kurumla teyit edin. |
| Irak | Taraf değil | Konsolosluk tasdik zinciri ve Arapça tercüme. Bkz. Irak belge tasdiki. |
| Diğer ülkeler | Değişken | Güncel taraf listesini kontrol edin; taraf değilse konsolosluk tasdiki gerekir. |
Bu tablo genel eğilimi gösterir ve yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Bir ülkenin sözleşmeye taraf olması, o ülkedeki her kurumun aynı belgeyi istediği anlamına gelmez; başvuracağınız kurumun güncel listesi her zaman önceliklidir.
Sık yapılan apostil hataları
- Yanlış makama gitmek: Mahkeme kararı için kaymakamlığa gitmek en yaygın hatadır. Adli belgelerde Adalet Komisyonu veya e-Apostil kullanılır.
- Kurumun istediği sırayı öğrenmeden başlamak: Kurum orijinal belgeye apostil istiyorsa ve tercüme önce yapıldıysa apostil şerhi tercümede yer almaz; tercüme güncellenir.
- Kesinleşme şerhini unutmak: Mahkeme kararları yurt dışında genellikle kesinleşme şerhiyle birlikte istenir. Şerhsiz karara apostil alınsa bile kurum belgeyi kabul etmeyebilir.
- Taraf olmayan ülke için apostil almak: Apostil, sözleşmeye taraf olmayan bir ülkede hukuki etki doğurmaz; zaman kaybına yol açar.
- Fotokopiye apostil beklemek: Apostil asıl belgeye veya noter onaylı belgeye konur. Basit fotokopiye apostil verilmez.
Yurt dışından gelen apostilli belgeler
Yabancı bir belgeyi Türkiye'de kullanacaksanız apostil, belgeyi düzenleyen ülkenin yetkili makamından alınır; Türkiye'deki makamlar yabancı belgeye apostil veremez. Belge ve apostil şerhi birlikte Türkçeye yeminli olarak çevrilip noterde onaylanır; ayrıntıları apostil belgesi tercümesi rehberimizde anlattık.
Apostil yeminli tercümede dikkat ettiklerimiz
- Şerhin eksiksiz tercümesi: Apostil numarası, tarih, makam, imzalayan kişi ve sıfatı tercümede eksiksiz yer alır.
- İsim yazımı: Belgedeki isimler pasaportla aynı yazılır; apostil şerhindeki yazımla tutarlılık kontrol edilir.
- e-Apostil doğrulama bilgileri: Elektronik apostilin doğrulama kodu ve barkod bilgisi tercümeye aktarılır.
- Sıralama planı: Hedef kurumun istediği onay adımlarını baştan belirleriz; gereksiz apostil veya tekrar tercüme yapılmaz.
- Uzaktan çalışma: Türkiye'nin her yerinden belgeyi WhatsApp veya e-posta ile alıyoruz; onaylı asıl kargo ile gönderilir.
Apostil işlemleri tercümesinde fiyat; belge sayısı, dil, noter onayı ve teslim süresine göre belirlenir. Apostil şerhinin kendisi ücretsizdir. Belgenizi gönderin, hangi adımların gerektiğini ve toplam maliyeti söyleyelim. Yeminli tercümanlık sistemi hakkında genel bilgi için yeminli tercüme sayfamızı okuyabilirsiniz.
Fotoğrafını veya PDF’ini gönderin; hangi onayın gerektiğini ve ücreti bildirelim. Teslim süresini belgeyi görünce bildiriyoruz. Türkiye’nin her yerinden kargo ve dijital teslim yapılır.
Sık sorulan sorular
Apostil, 5 Ekim 1961 tarihli Lahey Sözleşmesi'ne taraf bir ülkede düzenlenen resmî belgenin, başka bir taraf ülkede ayrıca konsolosluk tasdiki aranmadan kullanılabilmesi için konulan tasdik şerhidir. Belgedeki imzanın, imzalayanın sıfatının ve mührün gerçekliğini gösterir; belgenin içeriğini onaylamaz.
İdari belgeler (nüfus kayıt örneği, ikametgâh, diploma gibi) ve noter onaylı tercümeler için valilik veya kaymakamlıktan, mahkeme kararları gibi adli belgeler için ağır ceza mahkemesi bulunan yerlerdeki Adalet Komisyonu Başkanlıklarından alınır. Adli sicil kaydı, mahkeme kararları, nüfus kayıt örneği ve çok dilli nüfus belgeleri için e-Devlet üzerinden e-Apostil de alınabilir.
Apostil şerhi ücretsizdir. Ödediğiniz tutarlar tercüme, noter onayı ve varsa kargo gibi diğer işlemlere aittir.
İki yaygın yol vardır: (1) orijinal belgeye apostil, ardından apostil şerhiyle birlikte yeminli tercüme ve noter onayı; (2) önce yeminli tercüme ve noter onayı, ardından noter onaylı tercümeye apostil. Bazı kurumlar ikisini birden ister. Hangi yolun izleneceğine belgeyi alacak kurum karar verdiği için başlamadan önce kurumla teyit edilmelidir.
e-Apostil, e-Devlet üzerinden 2019'dan beri sunulan elektronik apostil hizmetidir. Adli sicil kaydı, mahkeme kararları, nüfus kayıt örneği ve 28 Aralık 2023'ten itibaren çok dilli doğum, evlenme ve ölüm kayıt örnekleri (Formül A, B, C) için kullanılabilir. Belge e-Devlet üzerinden doğrulanabilir.
Hayır. Irak gibi Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf olmayan ülkelerde kullanılacak belgeler için apostil yerine konsolosluk tasdik zinciri gerekir. Bu süreci Irak belge tasdiki sayfamızda ayrıntılı anlattık.
Belge, düzenlendiği ülkede o ülkenin yetkili makamından apostil almış olmalıdır. Türkiye'de kullanmak için belge ve apostil şerhi birlikte yeminli tercüman tarafından Türkçeye çevrilir ve tercüme noterde onaylanır. Türkiye'de yabancı bir belgeye apostil verilmez.
Apostil şerhi belgenin bir parçası sayıldığı için, belgenin tercümesi istendiğinde şerhin de tercüme edilmesi gerekir. Biz apostil şerhini, üzerindeki numara, tarih, makam ve imza bilgileriyle birlikte tercümeye dahil ediyoruz.
İlgili rehberler
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır. Kurumların istediği belge ve onaylar zamanla değişebilir; başvurudan önce belgeyi teslim edeceğiniz kurumun güncel listesini kontrol edin.