Akademik Tercüme

Son güncelleme: 14 Ekim 2026 · Hazırlayan: Gaziantep Yeminli Tercüme Bürosu

Akademik tercüme neleri kapsar?

Akademik tercüme iki farklı ihtiyacı karşılar. Birincisi resmî öğrenim belgeleridir: yurt dışında yüksek lisans, doktora, denklik veya iş başvurusu için diploma, transkript ve benzeri belgelerin yeminli ve çoğu zaman noter onaylı tercümesi. İkincisi akademik metinlerdir: makale, özet (abstract), tez bölümü, ders içerikleri ve başvuru yazıları gibi, anlamın ve terminolojinin birebir korunması gereken metinler.

Sık çevirdiğimiz belgeler:

• Diploma, geçici mezuniyet belgesi ve diploma eki
• Transkript (not dökümü), öğrenci belgesi, disiplin belgesi
• Ders içerikleri (müfredat, syllabus) ve kredi açıklamaları
• Lise diploması, denklik belgesi, sınav sonuç belgeleri
• Akademik makale, özet, poster ve konferans metni
• Referans mektubu, niyet mektubu ve kurum yazışmaları

Yurt dışı başvuru dosyalarında sık istenen niyet mektubu, özgeçmiş (CV) ve referans mektuplarını da tercüme ediyoruz. Teslim süresi belgeye göre değişir; belgenizi görünce bildiriyoruz.

Önce kontrol edin: tercüme gerekmeyebilir

İngilizce belge isteyen bir üniversiteye başvuruyorsanız tercümeye hiç ihtiyacınız olmayabilir. YÖK, e-Devlet'teki "Transkript Belgesi Sorgulama" hizmetiyle Türkçe ve İngilizce transkript sunar; belge barkod veya QR kod ile doğrulanabilir ve ücretsizdir. Bu hizmet 1 Ekim 2020 itibarıyla kayıtlı veya mezun öğrencileri kapsar; daha eski mezunların kayıtları üniversiteler yükledikçe eklenir. Ayrıca birçok üniversite kendi İngilizce transkriptini ve diploma ekini düzenleyebilir.

Hedef dil Almanca, Fransızca, İtalyanca, Rusça veya başka bir dilse ya da kurum açıkça yeminli tercüme istiyorsa tercüme gerekir. Hangisinin kabul edildiğini başvuru yapacağınız kurumdan yazılı olarak öğrenin.

Denklik ve yurt dışı başvuruları için onay sırası

Yurt dışındaki üniversiteler ve denklik kurumları genellikle noter onaylı tercüme ister; bazıları ayrıca apostil şartı koyar. Diploma ve transkript kamu belgesi olduğu için apostil valilik veya kaymakamlıktan alınır; bazı durumlarda önce noter onaylı suret istenebilir. Kesin sırayı üniversitenizden ve kaymakamlıktan teyit edin. Genel kural ve sıralama apostil tercüme sayfamızda.

Ters yönde, yurt dışında aldığınız diplomayı Türkiye'de kullanacaksanız YÖK denklik başvurusu gündeme gelebilir. YÖK bazı ülkelerin belgeleri için o ülkede yapılmış yeminli tercüme veya apostil isteyebilir; kendi ülkenize ait güncel duyuruyu denklik.yok.gov.tr üzerinden kontrol edin. Türkiye'de yapılan tercüme kabul ediliyorsa diploma ve transkriptinizi birlikte Türkçeye çevirip noterde onaylatabiliriz.

Akademik tercümede terim tutarlılığı

Diploma, transkript ve ders içerikleri aynı dosyada değerlendirilir. Bir belgede "Faculty of Economics and Administrative Sciences", diğerinde farklı bir ifade görmek değerlendiriciyi yavaşlatır. Bu yüzden:

• Kurum ve bölüm adları: Üniversitenin resmî İngilizce adlandırması varsa onu kullanırız; yoksa seçilen karşılık bütün belgelerde aynı kalır. Tartışmalı karşılıklarda Türkçe aslı parantez içinde korunur.
• Derece adları: Ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora gibi dereceler hedef ülkenin sistemine uydurularak değil, aslına sadık şekilde çevrilir; değerlendirmeyi denklik kurumu yapar.
• Ders adları: Transkriptteki ders adları ile ders içeriği belgelerindeki başlıklar birebir eşleşir. Uzun dosyalarda bunun için proje bazlı terim listesi (sözlük) hazırlarız.
• Not sistemi: Harf notları, katsayılar, kredi ve AKTS değerleri ile not ortalaması rakamı rakamına aktarılır. Not dönüştürme yapmayız; bu, kurumun işidir.

Biçim: tablolar ve not dökümleri

Transkriptler yoğun tablolardan oluşur. Tercümede tablo yapısını, dönem sıralamasını ve sütun başlıklarını koruruz; değerlendiricinin kaynak belgeyle satır satır karşılaştırabilmesi için düzen aynı kalır. Belgedeki mühür, imza, barkod ve doğrulama kodları köşeli parantez içinde açıklanır. Kişi adları pasaporttaki yazımla aynı aktarılır; diploma, transkript ve pasaport arasındaki tek harflik fark bile başvuruda soru işaretine yol açabilir.

Makale, özet ve ders içeriği tercümesi

Resmî onay gerektirmeyen akademik metinlerde amaç, yazarın iddiasını ve alan terminolojisini değiştirmeden aktarmaktır. Bu tür işlerde:

• Varsa dergi veya kurumun yazım kılavuzunu ve kelime sınırını bize iletin.
• Alanınızda yerleşik terimlerin bir listesini veya daha önce yayımlanmış bir çalışmanızı paylaşırsanız terminoloji ona göre kurulur.
• Kaynakça, kısaltmalar ve özel adlar çevrilmez veya kuralına göre işlenir; nasıl isteneceğini baştan konuşuruz.

Ders içerikleri genellikle denklik veya ders muafiyeti için istenir. Uzun bir müfredatın tamamı yerine kurumun istediği dersleri seçmek hem süreyi hem maliyeti azaltabilir; kurumun talebini kontrol edin.

Başvuru dosyası için kontrol listesi

Akademik başvurularda belgeler genellikle bir arada değerlendirilir. Tercümeye göndermeden önce şunları netleştirmek süreci hızlandırır:

• Hangi belgeler isteniyor: Diploma mı, geçici mezuniyet belgesi mi, diploma eki mi? Transkriptin tüm dönemleri mi, yalnızca son yıl mı?
• Hangi dilde: Kurum İngilizce kabul ediyorsa YÖK veya üniversite belgesi yeterli olabilir; başka bir dil gerekiyorsa tercüme yapılır.
• Hangi onayla: Yeminli tercüman kaşesi, noter onayı, apostil veya kurumun kendi ülkesindeki tercüman şartı.
• Kaç nüsha: Birden fazla üniversiteye başvuracaksanız onaylı nüshaları baştan birlikte hazırlatmak daha pratiktir.
• İsim yazımı: Pasaportunuzun kimlik sayfasını gönderin; bütün belgelerde adınız aynı yazılsın.
• Son başvuru tarihi: Apostil ve kargo süresini de takvime ekleyin.

Lise diploması veya denklik belgesi gibi okul belgelerinde de aynı ilkeler geçerlidir. Okulun resmî adı, not sistemi ve mühürler kaynak belgede nasıl yer alıyorsa tercümeye öyle yansır.

Gizlilik ve teslim

Öğrenim belgeleriniz ve henüz yayımlanmamış çalışmalarınız yalnızca tercüme amacıyla kullanılır, üçüncü kişilerle paylaşılmaz. Belgeleri WhatsApp veya e-posta ile Türkiye'nin her yerinden gönderebilirsiniz. Taranmış tercüme dijital olarak iletilir; noter onaylı asıl elden veya kargoyla teslim edilir. Başvuru tarihiniz yakınsa acil tercüme sayfamıza bakın.

Fiyatı ne belirler?

• Dil çifti ve sayfa sayısı (transkriptte sayfa yoğunluğu),
• Metnin uzmanlık düzeyi (makale ve ders içeriklerinde),
• Noter onayı, apostil ve nüsha sayısı,
• Teslim süresi.

Belgeleri gördükten sonra fiyat ve teslim süresini birlikte bildiririz. Yeminli tercüme hakkında genel bilgi için yeminli tercüme sayfamızı okuyabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

İlgili rehberler

Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır. Kurumların istediği belge ve onaylar zamanla değişebilir; başvurudan önce belgeyi teslim edeceğiniz kurumun güncel listesini kontrol edin.