Sözlü Tercüme

Son güncelleme: 14 Ekim 2026 · Hazırlayan: Gaziantep Yeminli Tercüme Bürosu

Sözlü tercüme nedir, hangi türleri vardır?

Sözlü tercüme, bir konuşmanın yerinde ve anlık olarak başka bir dile aktarılmasıdır. Yazılı tercümeden farklı olarak tercüman metin üzerinde düşünme fırsatı bulamaz; doğruluk, hız ve ortamın gerektirdiği tarafsızlık birlikte gerekir.

Uygulamada en sık kullanılan sözlü tercüme türleri şunlardır:

Simültane tercüme hizmetini iş ortaklarımızla veriyoruz; kabin, kulaklık ve tercüman sayısını etkinliğin süresine ve katılımcı sayısına göre birlikte planlarız. Ardıl tercümeyi kendi tercümanlarımızla yapıyoruz.

Bu sayfada daha çok günlük hayatta ihtiyaç duyulan ardıl tercümeyi anlatıyoruz: noterde, nikâhta ve iş görüşmelerinde.

Noterde tercüman: Türkçe bilmeyenlerin işlemleri

Türkiye'de yaşayan veya Türkiye'ye gelen yabancılar ya da Türkçeyi iyi bilmeyen gurbetçiler noterde vekâletname, muvafakatname, araç satışı, taahhütname veya beyanname gibi işlemler yapmak isteyebilir. Bu durumda kural açıktır:

Bilinmesi gereken diğer kurallar:

• Yemin: Tercümanın andı noter tarafından yaptırılır; uygulamada noterlik, kartonunda yemin tutanağı bulunan tercümanla çalışır.
• Yasaklılık: Noterlik Kanunu'nun 76. maddesine göre tercüman; işlemin tarafı ise, taraflardan birinin eşi (evlilik sona ermiş olsa bile) veya kanunda sayılan derecelerde akrabasıysa, ya da işlem kendi yararına sonuç doğuruyorsa o işlemde tercümanlık yapamaz. Bu nedenle aile üyelerinin tercümanlık yapması genellikle mümkün değildir.
• Belgenin içeriği: Tercüman, düzenlenen metni kişiye kendi dilinde anlatır; kişi ne imzaladığını anlamış olmalıdır.
• Ücret: Tercüman ücreti, noterin ücret tarifesine göre aldığı ücret ve harçlardan ayrıdır.

Noterde düzenlenen vekâletname veya muvafakatnamenin yurt dışında kullanılması gerekiyorsa sonrasında yazılı tercüme ve apostil de gerekebilir. Bu konuda vekâletname tercümesi, muvafakatname tercümesi ve apostil tercüme sayfalarımıza bakabilirsiniz. Noter onayının işleyişini noter onaylı tercüme sayfamızda anlattık.

Noterde tercümanlı işlem: pratik akış

1. İşlemi netleştirin: Vekâletname mi, muvafakatname mi, satış mı? Vekâletnamede vekile verilecek yetkileri önceden yazılı hale getirin.
2. Noterle görüşün: İşlemin hangi noterlikte yapılacağını ve tercümanlı işlem için randevu gerekip gerekmediğini sorun.
3. Tercümanı ayarlayın: Dil, tarih ve saati bize bildirin; tercümanın o noterlikte işlem yapabilmesi için gereken yemin şartını birlikte kontrol ederiz.
4. Kimlik belgelerini hazırlayın: Yabancılar için pasaport veya ikamet izni, Türk vatandaşları için kimlik kartı aslı.
5. İşlem günü: Noter metni okur, tercüman kişinin diline aktarır, sorular varsa cevaplanır, taraflar ve tercüman imzalar.

Evlilik için tercüman: yabancı eşle resmî nikâh

Türkiye'de bir Türk vatandaşı ile yabancı ya da farklı uyruklu iki yabancı, yetkili Türk evlendirme memuru önünde evlenebilir; eşlerden biri yabancıysa belediye evlendirme memurlukları ile nüfus müdürleri yetkilidir (Evlendirme Yönetmeliği md. 12). Yabancı eş Türkçe bilmiyorsa nikâhta tercüman gündeme gelir:

Pratikte bunun anlamı şudur: Tercümanı siz ayarlarsınız ve tören saatinden önce tören yerinde hazır olması gerekir. Nikâh sırasında evlendirme memuru taraflara evlenmek isteyip istemediklerini sorar; tercüman soruyu ve cevabı aktarır.

Nikâh öncesi ve sonrasında yazılı tercümeye de ihtiyaç duyulur:

• Başvuru aşaması: Yabancı eşin evlenme ehliyet belgesi, doğum belgesi ve pasaportunun noter onaylı Türkçe tercümesi; belgeler yabancı ülkeden geliyorsa çoğu zaman apostil veya konsolosluk tasdiki. Gerekli listeyi evlendirme dairesinden alın.
• Nikâh sonrası: Yabancı eşin ülkesinde evliliğin tescili için evlilik belgesi tercümesi veya çok dilli evlenme kayıt örneği (Formül B).
• Aile birleşimi: Eşinizin yanına yurt dışına gidecekseniz aile birleşimi sayfamızdaki belge listesine göz atın.

Evlendirme dairesinin tercümandan istediği belgeler (kimlik, yemin tutanağı veya diploma gibi) yerden yere değişebilir. Başvuru sırasında sormanızı öneririz.

İş görüşmeleri, fabrika ziyaretleri ve fuarlar

Gaziantep; tekstil, halı, gıda, ambalaj, plastik ve makine sektörlerinde güçlü bir ihracat şehridir ve yabancı alıcılarla yüz yüze görüşmeler bu işin bir parçasıdır. Ardıl tercümanın en çok fark yarattığı durumlar:

• Fabrika ve üretim tesisi ziyaretleri: Yabancı alıcıya üretim süreci, kalite kontrol ve kapasite anlatılırken teknik terimlerin doğru aktarılması.
• Fuar görüşmeleri: Stantta kısa ama çok sayıda görüşme; fiyat, teslim süresi ve ödeme koşullarının netleştirilmesi.
• Sözleşme ve sipariş toplantıları: Teslim şekli, ödeme vadesi, ambalaj ve numune koşulları gibi yanlış anlaşılması pahalıya mal olacak konular.
• Denetim ve sertifikasyon ziyaretleri: Yabancı denetçilerle yapılan görüşmeler.

Yabancı misafirlerinizin şehir gezisi veya kültürel programı varsa, gezi ve program için belgeli rehber de ayarlıyoruz; rehberliği tercümandan ayrı olarak belgeli turist rehberi yapar.

Toplantı sonrasında sözleşme, proforma fatura veya teknik şartname tercümesi gerekiyorsa ticari tercüme ve teknik tercüme hizmetlerimizle devam edebilirsiniz. Şirket evrakının yurt dışına gönderilmesi için ticaret sicil gazetesi, faaliyet belgesi ve imza sirküleri rehberlerimize bakabilirsiniz.

Mahkeme ve resmî kurumlarda tercüman

Ceza yargılamasında meramını anlatabilecek ölçüde Türkçe bilmeyen şüpheli, sanık, mağdur veya tanık için tercümanı mahkeme ya da savcılık görevlendirir; bu tercüman giderleri yargılama gideri sayılmaz ve Hazine tarafından karşılanır (Ceza Muhakemesi Kanunu md. 202). Bu nedenle ceza davalarında tercümanı kişinin kendisinin getirmesi beklenmez.

Hukuk davaları, idari başvurular ve diğer resmî işlemlerdeki uygulama kuruma göre değişir. Avukatınıza veya ilgili kuruma danışın. Davada kullanılacak yabancı belgelerin yazılı tercümesi için hukuki tercüme sayfamıza bakabilirsiniz.

Sözlü tercüman ücretini ne belirler?

Sözlü tercümede sayfa değil zaman ve koşullar esas alınır. Sabit bir fiyat listesi yayımlamıyoruz; teklif şu bilgilere göre hazırlanır:

• Dil: Yaygın dillerle ender diller arasında tercüman bulunabilirliği farklıdır.
• Süre: Kısa bir noter işlemi, yarım günlük bir fabrika ziyareti veya tam günlük bir fuar görevi farklı planlanır.
• Konunun uzmanlık düzeyi: Teknik, hukuki veya tıbbi içerik daha fazla hazırlık gerektirir.
• Yer ve ulaşım: Görevin şehir içinde mi, organize sanayi bölgesinde mi yoksa başka bir ilde mi olduğu.
• Tarih ve saat: Hafta sonu, akşam saatleri veya çok kısa süre önce yapılan talepler.
• Ek yazılı tercüme: Noterde imzalanacak metnin veya toplantı dokümanlarının önceden çevrilmesi gerekiyorsa.

Noter işlemlerinde tercüman ücreti, noterin Noterlik Ücret Tarifesi'ne göre aldığı ücret ve harçlardan ayrıdır; her iki kalemi de size ayrı ayrı açıklarız.

Sözlü tercümana nasıl hazırlanırsınız?

İyi bir tercüman bile hazırlıksız gittiği bir görüşmede zorlanabilir. Görüşmenin verimli geçmesi için:

• Konuyu ve katılımcıları paylaşın: Görüşmenin amacı, kaç kişinin katılacağı, kimin hangi dili konuştuğu.
• Belgeleri önceden gönderin: Noterde imzalanacak metin, ürün kataloğu, teknik şartname, sunum, fiyat listesi. Özel terimler önceden çalışılır.
• Kısa cümlelerle konuşun: Ardıl tercümede iki-üç cümlede bir durmak hem doğruluğu hem hızı artırır.
• Rakamları yazılı da verin: Fiyat, ölçü, miktar ve tarihleri bir kâğıda veya ekrana yazmak hata riskini azaltır.
• Süreyi gerçekçi planlayın: Ardıl tercüme, konuşma süresini yaklaşık iki katına çıkarır.
• Resmî işlemlerde kimlikleri hazırlayın: Noter ve nikâh için tüm tarafların kimlik veya pasaport asılları yanınızda olsun.

Sözlü tercümanın rolü: tarafsızlık ve gizlilik

Sözlü tercüman, görüşmenin tarafı değil köprüsüdür. Söyleneni eksiltmeden ve eklemeden aktarır; kendi yorumunu katmaz, taraflardan biri adına pazarlık yapmaz. Bir ifadenin karşılığı yoksa veya kültürel bir yanlış anlama ihtimali varsa bunu açıkça belirtir.

Resmî işlemlerde bu tarafsızlık ayrıca önem taşır: noterde tercümanın taraflardan biriyle yakın akrabalık veya çıkar ilişkisi olmaması kanunen aranır. İş görüşmelerinde de fiyat, maliyet ve müşteri bilgileri gibi konular gizli kalır; görüşmede duyulan bilgiler üçüncü kişilerle paylaşılmaz.

Sözlü tercüman rezervasyonu: adım adım

1. Bize ulaşın: WhatsApp (+90 538 368 37 34) veya telefonla.
2. Bilgileri iletin: Dil, tarih ve saat, yer (noterlik, evlendirme dairesi, fabrika, fuar alanı), tahmini süre ve görüşmenin konusu.
3. Belgeleri paylaşın: Noterde imzalanacak metin veya görüşmede kullanılacak dokümanlar.
4. Teklifi onaylayın: Süre, dil ve yere göre ücret ve tercüman bilgisi bildirilir.
5. Görüşme günü: Tercüman belirlenen saatte, resmî işlemlerde önceden yerinde hazır olur.
6. Sonrası: Gerekirse görüşmede çıkan belgelerin yazılı tercümesi ve onayları için süreci planlarız.

Hangi dillerde sözlü tercüme?

Arapça, İngilizce, Almanca, Rusça, Fransızca, Kürtçe, Farsça, Azerice ve diğer dillerde sözlü tercüme talebinizi değerlendiriyoruz. Ender dillerde uygunluk tarihe göre değişebilir; mümkün olduğunca erken haber verin. Dil sayfalarımız: Arapça, İngilizce, Almanca, Rusça, Fransızca, Kürtçe, Farsça. Yazılı tercüme ve yeminli tercümanlık sistemi hakkında bilgi için yeminli tercüme sayfamızı okuyabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

İlgili rehberler

Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır. Kurumların istediği belge ve onaylar zamanla değişebilir; başvurudan önce belgeyi teslim edeceğiniz kurumun güncel listesini kontrol edin.