Özbekçe yeminli tercüme, belgenin Özbekçe bilen yeminli tercüman tarafından çevrilip imzalanması ve noterin bu imzayı tasdik etmesidir. Özbekistan 2012'den beri Apostil Sözleşmesi'ne taraftır ve Türkiye ile arasında apostil geçerlidir; ancak Almanya, Avusturya ve Yunanistan bu katılıma itiraz ettiği için o ülkelerde Özbek belgelerine apostil yetmez. Özbek belgelerinde ad ve soyadının pasaporttaki Latin yazımla aynı aktarılması en sık hata kaynağıdır.
Özbekçe tercümeye kimler ihtiyaç duyar?
Özbekçe, Özbekistan'ın devlet dilidir. Türkiye ile Özbekistan arasındaki eğitim, iş ve aile bağları büyüdükçe Özbekçe yeminli tercüme talepleri de çeşitlendi. Bize gelen dosyaların çoğu dört gruptan birine girer:
- Türkiye'de yaşayan Özbekistan vatandaşları: İkamet izni, çalışma izni veya uzun süreli oturum başvurusu için doğum belgesi, evlilik belgesi ve pasaport tercümesi.
- Öğrenciler: Türk üniversitelerine başvuran ya da Özbekistan'da aldığı diplomanın Türkiye'de denkliğini isteyenler için diploma, ilave (not dökümü) ve okul belgeleri.
- Evlilik: Özbekistan vatandaşıyla Türkiye'de nikâh veya Özbekistan'da kıyılan nikâhın Türkiye'de nüfusa tescili.
- Türk belgelerinin Özbekistan'da kullanılması: Orada çalışacak, şirket kuracak veya evlenecek Türk vatandaşlarının nüfus kayıt örneği, diploma, adli sicil ve vekaletnameleri.
Latin mi, Kiril mi? Özbek belgelerini okumak
Özbekçe bugün resmî olarak Latin alfabesiyle yazılır; ancak Kiril alfabesi günlük hayatta ve eski kayıtlarda hâlâ yaygındır. Aynı kişinin doğum belgesi Kiril harflerle, pasaportu Latin harflerle, diploması ise kısmen Rusça olabilir. Bu durum tercümede üç pratik soruna yol açar:
- İsim yazımı: Kiril belgede "Шарипов" olarak geçen soyadı pasaportta "Sharipov" yazılır; Türkçe okunuşa göre "Şaripov" yazmak kurumlarda ad uyuşmazlığı sorununa yol açar. Tercümede pasaportun Latin yazımını esas alırız.
- Özel harfler: Özbek Latin alfabesindeki "oʻ", "gʻ", "sh", "ch" ve "x" gibi harfler, pasaportta nasıl yazılmışsa öyle korunur.
- Baba adı: Özbek belgelerinde baba adı ayrı bir alan olarak yer alır ve kimi zaman "oʻgʻli" (oğlu) veya "qizi" (kızı) eklerini taşır. Bu alanı soyadıyla karıştırmadan aktarırız.
Belgeniz Rusça düzenlenmişse onu Rusça tercümanlarımız çevirir; Özbekçe ve Rusçanın bir arada olduğu belgelerde iki tercüman birlikte çalışır, böylece her bölüm kendi dilinden aktarılır.
Apostil: Türkiye için geçerli, bazı Avrupa ülkeleri için değil
Hague Konferansı'nın (HCCH) resmî taraf ülkeler tablosuna göre Özbekistan, Apostil Sözleşmesi'ne katılmıştır ve sözleşme Özbekistan için 15 Nisan 2012'de yürürlüğe girmiştir. Türkiye bu katılıma itiraz etmemiştir; bu nedenle Türkiye ile Özbekistan arasında belgeler apostille kullanılır.
Daha az bilinen nokta şudur: HCCH kayıtlarına göre Almanya, Avusturya ve Yunanistan Özbekistan'ın katılımına itiraz etmiştir ve sözleşme bu ülkelerle Özbekistan arasında yürürlükte değildir. Belçika ise itirazını geri çekmiş, sözleşme Belçika ile Özbekistan arasında 11 Haziran 2025'te yürürlüğe girmiştir. Yani Türkiye'de yaşayan bir Özbekistan vatandaşı belgesini Almanya'da kullanacaksa apostil yeterli olmayabilir; o ülkenin istediği konsolosluk tasdikini önceden öğrenmesi gerekir.
Türkiye'de ikamet, çalışma ve eğitim dosyaları
İl göç idaresi, çalışma izni veya üniversite gibi kurumlar Özbekistan'da düzenlenmiş bir belgeyi çoğunlukla apostilli aslı ve Türkçe yeminli, noter onaylı tercümesiyle ister. İstenen belge listesi başvuru türüne göre değişir; bu yüzden işe kurumun güncel listesini alarak başlamanızı öneririz.
Öğrenci dosyalarında en sık karşılaştığımız eksik, diplomanın ilavesinin (not dökümü) ayrı bir belge olduğunun gözden kaçmasıdır. Üniversite diploması denkliği YÖK'te, lise diploması denkliği il millî eğitim müdürlüklerinde yürütülür; her ikisinde de not dökümü genellikle istenir. Ders adlarını Türk üniversitelerinde kullanılan karşılıklarıyla, not sistemini ise belgedeki hâliyle aktarırız.
Türk belgelerinin Özbekistan'da kullanılması
Özbekistan, çok dilli nüfus kayıt örneklerine ilişkin Viyana Sözleşmesi'ne (CIEC 16) taraf değildir; Formül A, B ve C belgelerinin orada tercümesiz kabul edilmesi beklenmemelidir. Türk belgesi Özbekistan'da kullanılacaksa yaygın yol, orijinal belgeye apostil aldırmak, ardından Özbekçeye yeminli tercüme ve noter onayı yaptırmaktır. Kurum apostilin noter onaylı tercüme üzerinde olmasını isterse sıra değişir: önce tercüme ve noter onayı, sonra apostil. Hangisinin istendiğini belgeyi teslim edeceğiniz kuruma sorun.
Adli sicil kaydı ise e-Devlet'ten doğrudan Özbekçe (veya Rusça) alınabiliyor; belgeyi oluştururken dil seçeneğini kontrol edin ve e-Apostil yaptırın. Özbekistan'daki kurum kendi yeminli tercümanının tercümesini istemiyorsa ayrıca tercümeye gerek yoktur.
En sık tercüme edilen belgeler
| Belge | Tipik kullanım | Not |
|---|---|---|
| Pasaport | Nikâh, noter, ikamet | Latin yazım esas alınır |
| Doğum belgesi | İkamet, nikâh, çocuğun kaydı | Çoğu zaman Kiril; apostilli aslı + Türkçe tercüme |
| Diploma ve not dökümü | Denklik, üniversite başvurusu | Apostilli aslı + Türkçe tercüme |
| Evlilik belgesi | Evliliğin Türkiye'de tescili | Apostilli aslı + Türkçe tercüme |
| Adli sicil kaydı | Özbekistan'da çalışma | e-Devlet'ten Özbekçe veya Rusça alınabilir + e-Apostil |
| Vekaletname | Mülk, banka, şirket işlemleri | Tercüme + noter onayı (+ apostil) |
Adım adım süreç
- Kurumun listesini alın: Hangi belge, hangi tasdikle isteniyor?
- Belgeleri ve pasaportu gönderin: Pasaport fotoğrafı, isim yazımını doğru kurmamız için gereklidir.
- Kontrol: Apostil durumu ve isim farklarını kontrol edip ücret ve süreyi bildiririz.
- Tercüme ve noter onayı.
- Teslim: Gaziantep'te elden, Türkiye'nin her yerine kargo ile veya dijital olarak.
Fiyatı ne belirler?
Sabit fiyat vermiyoruz. Ücreti sayfa sayısı, belgenin yoğunluğu, Rusça bölüm bulunup bulunmadığı, noter onayı, apostil ihtiyacı ve teslim süresi belirler. Belgeyi gördükten sonra net ücreti ve süreyi bildiririz.
Fotoğrafını veya PDF’ini gönderin; hangi onayın gerektiğini ve ücreti bildirelim. Teslim süresini belgeyi görünce bildiriyoruz. Türkiye’nin her yerinden kargo ve dijital teslim yapılır.
Gaziantep'te Özbekçe yeminli tercüman
Özbekçe belgelerinizin yeminli tercümesini Gaziantep'teki büromuzda (Gazi Muhtar Paşa Bulvarı, Doktorlar Sitesi, C Blok, Asma Kat, No: 85, Şehitkamil/Gaziantep, Çetinkaya AVM karşısı) hazırlıyoruz. Özbekçe belgeler Latin ya da Kiril harfli olabilir; kişi adlarını pasaporttaki yazımla eşleştiririz.
Gaziantep Adliyesi'nin tercüman listesi mahkeme ve savcılıktaki ifadeler içindir. Büromuzdan bir tercümanın bu listede kaydı vardır; kayıt yalnızca o tercümanın kendi dillerini gösterir. Özbekçe belge tercümelerinde ise notere yeminli tercümanın imzaladığı noter onaylı tercüme kullanılır. Belgenizin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderin; teklifimizi WhatsApp'tan iletelim.
Sık sorulan sorular
Adliyenin tercüman listesini her yıl adalet komisyonu hazırlar ve liste adliyede ilan edilir; Özbekçe için kayıtlı tercümanları bu ilandan görebilirsiniz. Liste soruşturma ve kovuşturmadaki ifadeler içindir; Özbekçe belgelerinizin noter onaylı tercümesini büromuz hazırlar.
Yeminli tercüman, Özbekçe için bir noterlikte yemin etmiş ve o noterlikte kaydı bulunan tercümandır. Tercümenin sonunda tercümanın imzası, altında noterin onay şerhi yer alır; noter çevirinin içeriğini değil imzayı tasdik eder.
Süreç dört adımdır: belgenin WhatsApp'tan gönderilmesi, teklifin WhatsApp'tan iletilmesi, Özbekçe tercümenin yeminli tercüman tarafından hazırlanıp imzalanması ve kurumun istediği onayların (noter, gerekirse apostil) tamamlanması. Teslim elden ya da kargoyla yapılır.
Evet. Hague Konferansı'nın (HCCH) resmî tablosuna göre Özbekistan sözleşmeye katılmıştır ve sözleşme Özbekistan için 15 Nisan 2012'de yürürlüğe girmiştir. Türkiye bu katılıma itiraz etmediği için iki ülke arasında belgeler apostille kullanılır.
HCCH kayıtlarına göre Almanya, Avusturya ve Yunanistan Özbekistan'ın katılımına itiraz etmiştir; sözleşme bu ülkelerle Özbekistan arasında yürürlükte değildir. Bu ülkelerde Özbek belgeleri için genellikle konsolosluk tasdiki istenir. Belçika itirazını geri çekmiştir. Belgeyi alacak kuruma tasdik şeklini mutlaka sorun.
Pasaportun Latin harfli sayfasındaki yazım esas alınır ve aynen aktarılır; Türkçe okunuşa göre değiştirilmez. Kiril harfli eski belgelerde isim farklı yazılmışsa tercümede pasaporttaki yazımı kullanır, farkı size önceden bildiririz.
Belediyeler yabancı taraftan genellikle pasaportun noter onaylı Türkçe tercümesini ve evlenmesine engel olmadığını gösteren belgeyi ister. Belge Özbekistan'da alındıysa önce orada apostil yapılır, sonra Türkçeye yeminli tercüme edilip noter onaylanır. Güncel listeyi nikâh dairesinden alın.
Üniversite diploması için YÖK denklik başvurusunda genellikle apostilli diploma ve not dökümünün Türkçe yeminli tercümesi istenir. Lise diploması için denklik il millî eğitim müdürlüklerinde yürütülür. Güncel belge listesini ilgili kurumdan kontrol edin.
Evet. Özbekçe, e-Devlet adli sicil kaydının verildiği diller arasında; belgeyi oluştururken dil seçeneğini kontrol edin ve e-Apostil yaptırın. Özbekistan'daki kurum kendi yeminli tercümanının tercümesini istemiyorsa ayrıca tercüme gerekmez.
Belge hangi dilde yazılmışsa o dilin tercümanı çevirir. Sovyet döneminden kalma veya Rusça düzenlenmiş Özbek belgeleri Rusça tercümanlarımız tarafından, Özbekçe kısımlar Özbekçe tercümanımız tarafından çevrilir; iki dilli belgelerde ikisi birlikte çalışır.
İlgili rehberler
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır. Kurumların istediği belge ve onaylar zamanla değişebilir; başvurudan önce belgeyi teslim edeceğiniz kurumun güncel listesini kontrol edin.