Yurt dışında alınan boşanma kararı Türkiye'deki nüfus kaydına kendiliğinden işlenmez. Eşler birlikte (ayrı başvuruda en fazla 90 gün arayla) yurt dışında Türk konsolosluğuna veya Türkiye'de nüfus müdürlüğüne başvurarak kararı 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu md. 27/A uyarınca idari yoldan tanıtabilir; bunun için kesinleşme şerhli karar, apostil ve Türkçe tercüme gerekir. Eşlerden biri katılmıyorsa veya velayet, nafaka gibi hükümler de tanınacaksa mahkemede tanıma ya da tenfiz davası açılır.
Yurt dışında boşanmak Türkiye'deki kaydı değiştirmez
Almanya'daki bir aile mahkemesinin verdiği boşanma kararı, o ülkede kesinleştiği anda geçerlidir. Ancak bu karar Türkiye'deki nüfus kaydınıza kendiliğinden işlenmez. Karar Türkiye'de tanınmadıkça nüfus kaydında "evli" görünmeye devam edersiniz.
Bu durum genellikle yıllar sonra, şu anlarda fark edilir:
- Türkiye'de yeniden evlenmek istediğinizde,
- miras, tapu veya emeklilik işlemlerinde eski eş hâlâ eş olarak göründüğünde,
- nüfus kayıt örneği veya çok dilli belge aldığınızda medeni hâlin yanlış çıktığında,
- kadın eşin soyadının nüfus kaydında güncellenmesi gerektiğinde.
Türkiye'de bu kaydı düzeltmenin iki yolu vardır: nüfus müdürlüğünde veya konsoloslukta idari tanıma ve mahkemede tanıma ya da tenfiz davası.
1. yol: Nüfus müdürlüğü veya konsoloslukta idari tanıma
2018'den beri 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 27/A maddesi, yabancı ülke makamlarınca verilen boşanma kararlarının dava açılmadan, idari yoldan tanınmasına imkân verir. Dışişleri Bakanlığı'nın konsolosluk portalında bu işlem "Yabancı Ülke Makamlarınca Verilen Boşanma Kararlarının Tescili" adıyla yer alır.
- Nereye: Yurt dışındaysanız bulunduğunuz yerdeki Türk konsolosluğuna, Türkiye'deyseniz nüfus müdürlüğüne.
- Kimler: Kural olarak iki eş de başvurur; birlikte gelmeleri gerekmez, ayrı ayrı başvuruluyorsa iki başvuru arasında en fazla 90 gün olmalıdır. Yönetmeliğe göre eşlerden biri yabancı uyruklu ise veya vefat etmişse Türk vatandaşı eş tek başına başvurabilir. Her iki eş de Türk vatandaşıysa ve biri başvurmuyorsa idari yol kapanır; o zaman mahkemede tanıma davası açılır.
- Kapsam: Boşanma, evliliğin iptali ve butlanı ile evliliğin varlığı veya yokluğuna ilişkin kararlar. İdari tescil, velayet, nafaka ve tazminat gibi ferî hükümler bakımından sonuç doğurmaz; bunlar için ayrıca mahkeme yolu gerekir.
- Ret hâlinde: Başvuru kabul edilmezse mahkemeye gitme yolu açıktır.
2. yol: Mahkemede tanıma veya tenfiz davası
Eşlerden biri başvuruya katılmıyorsa, idari başvuru reddedildiyse ya da kararın velayet ve nafaka bölümlerinin de Türkiye'de sonuç doğurması isteniyorsa, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) md. 50–59 kapsamında dava açılır. Aile hukukuna ilişkin kararlarda dava genellikle aile mahkemesinde görülür; görevli ve yetkili mahkemeyi avukatınızla belirleyin.
Dava dilekçesine kararın usulüne göre onaylanmış aslı veya örneği ile kararın kesinleştiğini gösteren belge, onaylı Türkçe tercümeleriyle birlikte eklenir. Mahkeme, savunma hakkına uyulup uyulmadığı ve kamu düzeni gibi şartları inceler. Bu bir hukuki süreçtir; büromuz hukuki tavsiye vermez, ancak birlikte çalıştığımız avukat aracılığıyla danışmanlık alınabilir.
Hangi belgeler gerekir, hangisi tercüme edilir?
| Belge | Nereden | Tercüme |
|---|---|---|
| Boşanma kararının aslı (Almanya'da çoğunlukla "Beschluss") | Kararı veren mahkeme | Tamamı Türkçeye çevrilir. |
| Kesinleşme şerhi ("Rechtskraftvermerk") veya kesinleşme belgesi | Kararı veren mahkeme | Çevrilir. En sık unutulan belgedir. |
| Apostil veya konsolosluk tasdiki | Kararı veren ülkenin yetkili makamı | Apostil şerhi de tercümeye dahil edilir. |
| Başvuru formu | Nüfus müdürlüğü / konsolosluk | Türkçe doldurulur. |
| Kimlik kartı veya pasaport | Başvuru sahipleri | Türk vatandaşının kimliği için gerekmez; yabancı eşin pasaportu veya kimliğinin noter onaylı Türkçe tercümesi istenir. |
Apostil yabancı ülkede alınır; Türkiye'de yabancı bir mahkeme kararına apostil verilmez. Karar Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf olmayan bir ülkeden geliyorsa o ülkedeki Türk temsilciliğinin tasdiki gerekir. Güncel listeyi başvuracağınız nüfus müdürlüğü veya konsoloslukla teyit edin.
Tercümede nelere dikkat ediyoruz?
- Eksiksiz tercüme: Kararın gerekçesi dahil tüm sayfalar, kesinleşme şerhi ve apostil çevrilir. Yalnızca hüküm kısmının çevrilmesi başvurunun geri çevrilmesine yol açabilir.
- İsimler ve kimlik bilgileri: Eşlerin adları, Türk nüfus kaydı ve pasaporttaki yazımla eşleştirilir. Almanca kararda "Ü" yerine "Ue" gibi farklı yazımlar varsa bunu tercümede not olarak belirtiriz.
- Hukuk terimleri: "Beschluss", "rechtskräftig seit", "Versorgungsausgleich" gibi kavramlar Türk hukukundaki karşılıklarıyla, gerekirse açıklayıcı notla verilir.
- Tarihler: Karar tarihi ile kesinleşme tarihi ayrı ayrı ve karışıklığa yer bırakmadan yazılır.
Boşanma kararlarının tercümesi hakkında daha fazla bilgi için boşanma kararı tercümesi ve mahkeme kararı tercümesi rehberlerimize bakabilirsiniz. Almanca kararlar için Almanca tercüme sayfamız da yol gösterir.
Ters yön: Türk boşanma kararının Almanya'da tanınması
Türkiye'de boşandıysanız ve Almanya'da yeniden evlenecek, medeni hâlinizi güncelleyecekseniz, Alman makamları kararın orada da tanınmasını isteyebilir. Almanya'da yabancı boşanma kararları, Aile İşlerinde Usul Kanunu'nun (FamFG) 107. paragrafı uyarınca eyalet adalet yönetimi (Landesjustizverwaltung) tarafından, başvuru üzerine tanınır. Bazı eyaletlerde bu görevi yüksek eyalet mahkemesi (OLG) başkanlığı yürütür.
- Tanıma gerekmeyebilir: Boşanma sırasında iki eş de yalnızca kararı veren ülkenin vatandaşıysa (ör. iki eş de yalnızca Türk vatandaşı) tanıma kural olarak gerekmez. Çifte vatandaşlık gibi şüpheli durumlarda yine de başvuru istenebilir.
- AB kararları: AB üye devletlerinde verilen kararlar için ayrı kurallar uygulanır. Türkiye AB üyesi olmadığından bu istisna Türk kararlarına uygulanmaz.
- Tercüme: Kuzey Ren-Vestfalya'da başvuruları inceleyen Düsseldorf Yüksek Eyalet Mahkemesi'nin rehberine göre belgelerin Almanca tercümeleri, Almanya'da bir eyalet adalet yönetiminin yetkilendirdiği tercümanlarca yapılmalıdır. Türkiye'de yapılan tercümenin kabul edilip edilmeyeceğini başvuracağınız makama mutlaka sorun.
Türk kararının kendisi için yapılacaklar (kesinleşme şerhi, Adalet Komisyonu'ndan apostil veya e-Apostil) değişmez. Almanya'daki işlemler hakkında genel bilgi için Hamburg evrak rehberimize de göz atabilirsiniz.
Adım adım süreç
- Yolu seçin. İdari tanıma mümkünse (iki eş de başvuruyorsa ya da eşiniz yabancıysa veya vefat etmişse) konsolosluk veya nüfus müdürlüğü; değilse avukatınızla tanıma davası.
- Belgeleri yabancı ülkede tamamlayın. Kesinleşme şerhli kararı ve apostili Türkiye'ye gelmeden önce alın.
- Bize gönderin. Kararın, şerhin ve apostilin net taramalarını WhatsApp veya e-posta ile iletin.
- Tercüme ve noter onayı. Yeminli tercüme hazırlanır ve noterde onaylatılır.
- Başvuru. Nüfus müdürlüğüne, konsolosluğa veya mahkemeye başvurursunuz.
Fiyatı ne belirler?
Ücreti kararın sayfa sayısı, dil, noter onayı ihtiyacı ve teslim süresi belirler. Sabit fiyat vermiyoruz; belgeyi gördükten sonra net ücreti bildiririz.
Fotoğrafını veya PDF’ini gönderin; hangi onayın gerektiğini ve ücreti bildirelim. Teslim süresini belgeyi görünce bildiriyoruz. Türkiye’nin her yerinden kargo ve dijital teslim yapılır.
Sık sorulan sorular
Almanya'daki boşanma kararının Türkiye'de tanınması gerekir. En pratik yol, Almanya'daki Türk konsolosluğunda veya Türkiye'de nüfus müdürlüğünde idari tanımadır. Kural olarak iki eş de başvurur; eşiniz yabancı uyrukluysa veya vefat etmişse tek başınıza başvurabilirsiniz. İki eş de Türk vatandaşıysa ve eşiniz başvurmuyorsa Türkiye'de tanıma davası açılır.
İdari tanımada kural olarak iki eş de başvurur; birlikte gelmeleri gerekmez, ayrı başvurular arasında en fazla 90 gün olmalıdır. Eşiniz yabancı uyrukluysa veya vefat etmişse tek başınıza başvurabilirsiniz. İki eş de Türk vatandaşıysa ve eşiniz başvurmuyorsa mahkemede tanıma davası açmanız gerekir.
Kararın tamamı, kesinleşme şerhi veya kesinleşme belgesi ve apostil şerhi Türkçeye çevrilmelidir. Türkiye'de yeminli tercüman tarafından yapılıp noterde onaylanan tercüme yaygın olarak kullanılır; konsoloslukta başvuru yapacaksanız tercümenin nasıl yapılacağını ilgili temsilcilikle teyit edin.
Apostil, kararı veren ülkenin yetkili makamından alınır; Türkiye'de yabancı bir karara apostil verilmez. Almanya'da hangi makamın yetkili olduğunu kararı veren mahkemeden öğrenebilirsiniz.
Hayır. İdari yol yalnızca boşanma, evliliğin iptali ve butlanı hükmü içindir. Velayet, nafaka ve tazminat gibi ferî hükümlerin Türkiye'de geçerli olması için mahkemede tanıma veya tenfiz davası açılır.
Almanya'da yabancı boşanma kararları kural olarak eyalet adalet yönetiminin (Landesjustizverwaltung) kararıyla tanınır. Boşanma sırasında iki eş de yalnızca Türk vatandaşıysa bu işlem genellikle gerekmez. Durumunuzu Almanya'daki nikâh dairesi veya ilgili eyalet makamıyla teyit edin.
Süre başvurduğunuz nüfus müdürlüğüne, konsolosluğa veya mahkemeye göre değişir; kesin süreyi ilgili kurumdan öğrenin. Tercüme tarafında ise karar ve şerhler çoğu zaman kısa sürede hazırlanabilir; belgeyi gördükten sonra süreyi bildiririz.
İlgili rehberler
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır. Kurumların istediği belge ve onaylar zamanla değişebilir; başvurudan önce belgeyi teslim edeceğiniz kurumun güncel listesini kontrol edin.