Soranî, Irak Kürdistan Bölgesi'nde resmî yazışmalarda yaygın kullanılan ve Arap harfleriyle yazılan Kürtçe lehçesidir. Bölgede düzenlenen nüfus belgeleri, diplomalar ve mahkeme kararları Türkiye'de Türkçeye yeminli tercüme ve noter onayıyla kullanılır; Irak apostil sözleşmesine taraf olmadığı için belge ayrıca konsolosluk tasdik zincirinden geçer. Belgelerin çoğu Kürtçe ve Arapça olarak iki dilli olduğundan, tercümenin hangi metinden yapılacağı baştan netleştirilir.
Soranî nedir, hangi belgelerde karşımıza çıkar?
Soranî, Kürtçenin Irak Kürdistan Bölgesi'nde (Erbil, Süleymaniye, Halepçe ve çevresi) yaygın kullanılan lehçesidir. Arap alfabesine dayanan, Kürtçeye uyarlanmış bir yazı sistemiyle yazılır. Irak'ta Arapça ve Kürtçe resmî dillerdir. Bu yüzden Kürdistan Bölgesi Yönetimi (KBY) kurumlarının düzenlediği belgeler çoğu zaman Soranî, Arapça ya da her ikisiyle birlikte hazırlanır.
Türkiye'de "Kürtçe" denince çoğunlukla Latin harfleriyle yazılan Kurmancî akla gelir. Bölgeden gelen resmî belgelerde ise Soranî daha sık karşımıza çıkar. İki lehçe arasında söz varlığı, dil bilgisi ve yazı sistemi bakımından belirgin farklar vardır. Bu nedenle Soranî belgeyi bu lehçeye hâkim bir tercümanın çevirmesi gerekir. Büromuzun Kürtçe belgeler için kendi tercümanları vardır. Lehçeler arasındaki genel farklar için Kürtçe yeminli tercüme sayfamıza, Türkiye ve Suriye'de yaygın lehçe için Kurmancî tercüme sayfamıza bakabilirsiniz.
En sık tercüme ettiğimiz Soranî belgeler
| Belge | Genellikle kim düzenler | Türkiye'de nerede kullanılır |
|---|---|---|
| Nüfus cüzdanı, ulusal kimlik kartı, nüfus kayıt belgesi | KBY nüfus ve kimlik birimleri | Noter, nüfus müdürlüğü, banka ve diğer resmî işlemler |
| Doğum belgesi ve evlilik belgesi | Bölgedeki nüfus idareleri ve mahkemeler | Nüfus kayıt ve tescil işlemleri |
| Diploma ve transkript | Erbil, Süleymaniye ve Duhok'taki üniversiteler | Denklik, üniversite ve iş başvurusu |
| Mahkeme kararı | Bölgedeki mahkemeler | Boşanma, velayet ve miras işlemleri; tanıma/tenfiz |
| Vekâletname | Bölgedeki noterlikler | Mülk, miras ve şirket işlemlerinde temsil |
Belgeyi hangi birimin düzenlediği, tasdik adımlarını da belirler. Bu yüzden belgenin tüm sayfalarını ve arka yüzündeki mühürleri de görmek istiyoruz.
İki dilli belgeler: hangi metin tercüme edilecek?
Kürdistan Bölgesi'nde düzenlenen birçok belgede aynı bilgi hem Kürtçe hem Arapça yazılıdır. Bazen başlıklar ve form alanları iki dilli olur, el yazısıyla doldurulan kısımlar ise yalnızca bir dildedir. Tercümeye başlamadan önce şu soruyu birlikte netleştiriyoruz: Hangi metin esas alınacak?
- Belgeyi teslim edeceğiniz kurumun bu konuda bir talebi varsa ona uyarız.
- Talep yoksa iki metni karşılaştırırız. Aralarında fark (ör. ismin farklı yazılması, eksik bir tarih) varsa size bildiririz.
- Gerekirse belgeyi Soranî ve Arapça tercümanlarımız birlikte inceler. Böylece tercümede iki metin arasında çelişki kalmaz.
Kürdistan Bölgesi belgesinin Türkiye'de kullanılması: tasdik
Irak, 1961 Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf değildir. Bu nedenle Kürdistan Bölgesi'nde düzenlenen belgelere apostil konmaz; belge bir konsolosluk tasdik zincirinden geçer. Zincirin genel mantığını Irak belgeleri için belge tasdiki sayfamızda anlattık. Bölge belgeleri için öne çıkan noktalar şunlardır:
- Bölgede onay: KBY'nin resmî hizmet portalına göre bölge kurumlarının düzenlediği belgelerin yurt dışında kullanılabilmesi için belge KBY Adalet Bakanlığı'nca onaylanmış olmalı, ardından Erbil'deki KBY Dış İlişkiler Dairesi'nde (DFR) tasdik edilmelidir.
- Federal Irak ve Türk temsilciliği: Irak belgelerinde genel kural, belgenin Irak Dışişleri Bakanlığı'nca ve ardından Türkiye'nin Irak'taki temsilciliklerinden biri tarafından onaylanmasıdır. Türkiye'nin Erbil'de başkonsolosluğu, Süleymaniye'de konsolosluk ajanlığı vardır. Bölge belgesinde hangi adımların istendiğini belgeyi alacak Türk kurumu belirler.
- Türkiye'de tercüme ve noter onayı: Tasdikleri tamamlanan belgenin Türkçeye yeminli tercümesi yapılır ve noter onayı alınır.
Uygulama kuruma ve belge türüne göre değişebildiği için başvurudan önce belgeyi teslim edeceğiniz kurumun ve ilgili temsilciliğin güncel şartını sorun.
Türk belgelerinin Kürdistan Bölgesi'nde kullanılması
Erbil'de çalışacak, okuyacak, evlenecek ya da şirket kuracak kişilerden genellikle diploma, nüfus kayıt örneği, adli sicil kaydı veya şirket belgeleri istenir. Bu belgeler için de apostil yerine tasdik zinciri uygulanır: noter onaylı tercüme, valilik tasdiki, Dışişleri Bakanlığı tasdiki ve Irak temsilciliğinin onayı. KBY portalına göre yurt dışında düzenlenen belge bölgede ayrıca Erbil'deki KBY Dış İlişkiler Dairesi'nde tasdik edilir. Ayrıntılı sıra Irak belge tasdiki sayfamızda.
Hangi dilde tercüme gerektiğini önceden öğrenin. Bölgedeki kurumlar Soranî, Arapça veya bazı durumlarda İngilizce tercüme isteyebilir. Kurumun talebine göre Türkçeden Soranîye ya da Arapçaya tercüme yaparız.
Tercümede nelere dikkat ediyoruz?
- İsim yazımı: Arap harfli isimleri Latin harflerine aktarırken pasaport, ikamet izni veya Türkiye'deki kayıtlardaki yazımı esas alırız. Farklı belgelerde farklı yazımlar varsa bize bildirin.
- Tarihler: Belgede miladi takvim dışında bir tarih varsa ya da gün/ay sırası belirsizse bunu karışıklığa yer bırakmayacak şekilde aktarırız.
- Mühür, kaşe ve tasdik şerhleri: Her mühür, imza ve tasdik şerhi tercümede köşeli parantez içinde belirtilir. Tasdik makamları bunları kontrol eder.
- Kurum adları ve unvanlar: Belgede nasıl geçiyorsa öyle, tarafsız biçimde çevrilir. Tercüme, belgedeki ifadeye bir şey eklemez veya çıkarmaz.
Adım adım süreç
- Belgeyi gönderin. Tüm sayfaların ve arka yüzün net fotoğrafını veya PDF'ini WhatsApp ya da e-posta ile iletin. Belgenin Türkiye'de hangi kuruma sunulacağını yazın.
- Dil ve metni netleştirelim. Soranî mi, Arapça mı, ikisi birlikte mi; hangi metnin esas alınacağını belirleriz.
- Tasdik durumunu kontrol edelim. Belgede gerekli onay mühürleri yoksa hangi adımların eksik olduğunu söyleriz.
- Ücret ve süre. Belgeyi gördükten sonra bildiririz.
- Tercüme, noter onayı ve teslim. Gaziantep'teki büromuzdan elden, kargo ile veya dijital olarak teslim ederiz. Türkiye'nin her yerinden belge kabul ediyoruz.
Fiyatı ne belirler?
Sabit fiyat vermiyoruz. Ücreti belirleyen başlıca etkenler şunlardır:
- Sayfa sayısı ve yazı yoğunluğu
- Belgenin iki dilli olup olmadığı ve el yazısı kısımlar
- Noter onayı ihtiyacı
- Teslim süresi ve kargo
Belgenizi gönderdiğinizde net ücreti ve teslim süresini bildiririz. Arapça yazışmayı tercih ederseniz Arapça hattımıza da yazabilirsiniz: +90 554 584 45 61.
Fotoğrafını veya PDF’ini gönderin; hangi onayın gerektiğini, ücreti ve teslim süresini aynı gün söyleyelim. Türkiye’nin her yerinden kargo ve dijital teslim yapılır.
Sık sorulan sorular
Evet. Soranî belgeler noterde yemin etmiş tercüman tarafından Türkçeye çevrilip imzalanır; noter, tercümanın imzasını tasdik eder. Büromuzun Kürtçe belgeler için kendi tercümanları vardır. Belgenizi Türkiye'nin her yerinden WhatsApp veya e-posta ile gönderebilirsiniz.
Hayır, tam olarak aynı değildir. Irak Kürdistan Bölgesi'nin resmî belgelerinde çoğunlukla Arap harfleriyle yazılan Soranî kullanılır; Türkiye ve Suriye'de ise Latin harfleriyle yazılan Kurmancî yaygındır. Tercümeye başlamadan önce belgenin lehçesini ve yazı sistemini birlikte netleştiriyoruz.
Kürdistan Bölgesi'ndeki birçok belge iki dilde düzenlenir. Hangi metnin esas alınacağını belgeyi teslim edeceğiniz kuruma sorun. Kurum özel bir şart koymuyorsa iki metni karşılaştırıp hangisinin daha eksiksiz olduğunu size bildiriyoruz; gerekirse Arapça tercüme ekibimizle birlikte çalışıyoruz.
Diploma ve transkript önce Irak tarafındaki tasdik adımlarından ve Türk temsilciliğinin onayından geçer, ardından Türkçeye yeminli tercümesi yapılıp noter onayı alınır. Denklik başvurusunda istenen belgeleri YÖK'ün güncel listesinden kontrol edin.
KBY'nin resmî hizmet portalına göre bölge kurumlarının düzenlediği belgelerin yurt dışında kullanılması için belge KBY Adalet Bakanlığı'nca onaylanmalı, ardından Erbil'deki KBY Dış İlişkiler Dairesi'nde tasdik edilmelidir. Türkiye'deki kurumun ayrıca federal Irak Dışişleri Bakanlığı ve Türk temsilciliği onayı isteyip istemediğini önceden sorun.
Her zaman değil. Kürdistan Bölgesi'ndeki kurumlar belgeyi Kürtçe, Arapça veya bazen İngilizce isteyebilir. Hangi dili kabul ettiklerini önceden öğrenin; tercümeyi ve tasdik zincirini buna göre planlarız.
Sabit fiyat yoktur. Sayfa sayısı, belgenin iki dilli olup olmadığı, el yazısı, noter onayı ve aciliyet ücreti belirler. Kısa belgelerde aynı gün teslim mümkün olabilir; belgeyi gördükten sonra net ücreti ve süreyi bildiririz.
İlgili rehberler
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır. Kurumların istediği belge ve onaylar zamanla değişebilir; başvurudan önce belgeyi teslim edeceğiniz kurumun güncel listesini kontrol edin.