Kurmancî, Türkiye ve Suriye'de çoğunlukla Latin harfleriyle yazılan, Irak'ın Duhok bölgesinde de konuşulan Kürtçe lehçesidir. Türkiye'deki resmî belgeler Türkçe düzenlendiği için Kurmancî tercüme daha çok yurt dışından gelen belgelerde, Türkçe bilmeyen kişilerin noter, nikâh veya görüşmelerdeki sözlü tercümesinde ve özel ya da edebî metinlerde gerekir. Yeminli tercüme, noterde yemin etmiş tercümanın imzası ve noter onayıyla yapılır.
Kurmancî nedir, nerede kullanılır?
Kurmancî, Kürtçenin en çok konuşulan lehçelerinden biridir. Türkiye'de ve Suriye'de genellikle Latin harfleriyle yazılır. Irak Kürdistan Bölgesi'nin Duhok tarafında da konuşulur; orada yazıda Arap harfleri de kullanılabilir. Irak'ın Erbil ve Süleymaniye taraflarındaki resmî belgelerde ise daha çok Soranî karşımıza çıkar. Bu ayrım için Soranî Kürtçe tercüme sayfamıza, tüm lehçelerin genel tablosu için Kürtçe yeminli tercüme sayfamıza bakabilirsiniz.
Büromuzun Kürtçe belgeler için kendi tercümanları vardır. Yine de her işe aynı soruyla başlıyoruz: Bu metin gerçekten Kurmancî mi ve gerçekten Kurmancî tercüme mi gerekiyor?
Önce dürüst cevap: Kurmancî tercüme ne zaman gerekmez?
Türkiye'deki nüfus müdürlükleri, mahkemeler, noterler, üniversiteler ve diğer resmî kurumlar belgeleri Türkçe düzenler ve Türkçe kabul eder. Yani Türkiye'de alınmış bir nüfus kayıt örneği, diploma ya da mahkeme kararı zaten Türkçedir. Bu belgeleri Türkiye'de kullanırken Kurmancî tercümeye ihtiyaç yoktur.
Aynı belgeleri yurt dışında kullanacaksanız da hedef ülkenin kurumu çoğunlukla kendi resmî dilinde (Almanca, Fransızca, Arapça vb.) ya da İngilizce tercüme ister. Kurmancî tercümeyi yalnızca belgeyi alacak kurum bunu açıkça talep ediyorsa yaptırın. Emin değilseniz kurumdan yazılı bilgi isteyin. Gereksiz bir tercüme için ödeme yapmanızı istemeyiz.
Kurmancî tercüme hangi durumlarda gerçekten gerekir?
Büromuza gelen Kurmancî talepleri büyük ölçüde şu başlıklarda toplanır:
- Yurt dışından gelen belgeler: Suriye'nin kuzeydoğusunda veya Irak'ın Duhok bölgesinde düzenlenmiş, kısmen ya da tamamen Kürtçe yazılmış belgeler. Bu belgelerin Türkiye'de resmî bir işlemde kabul edilip edilmeyeceğine ve hangi onayları taşıması gerektiğine belgeyi alacak kurum karar verir. Başvurudan önce kuruma sorun.
- Sözlü tercüme: Türkçe bilmeyen Kurmancî konuşan bir kişinin noterde vekâletname vermesi, nikâh dairesinde evlenmesi, bir avukat görüşmesine veya iş toplantısına katılması.
- Özel yazışmalar: Mektuplar, aile belgeleri, anılar, kişisel metinler.
- Edebî ve kültürel metinler: Kitap, öykü, şiir, şarkı sözü, belgesel altyazısı ve web sitesi içerikleri.
- Türkçeden Kurmancîye: Bilgilendirme broşürleri, duyurular veya bir kurumun Kurmancî konuşan kişilere ulaştırmak istediği metinler.
Sözlü tercüme: noter, nikâh ve görüşmeler
Noterde işlem yapan kişi Türkçe bilmiyorsa, işlemin içeriğini anladığından emin olmak için tercüman bulundurulması istenir. Benzer durum nikâh işlemlerinde de görülür. Bu gibi işlemlerde Kurmancî sözlü tercümanlık hizmeti veriyoruz. Doğru planlama için randevudan önce şunları bildirin:
- İşlemin türü (vekâletname, muvafakatname, nikâh, görüşme vb.) ve yeri,
- Noterin veya kurumun tercümandan beklediği belgeler,
- Kişinin konuştuğu ağız; Kurmancî içinde de bölgeye göre farklılıklar olabilir.
Mahkeme duruşmalarında tercümanı genellikle mahkeme görevlendirir. Bir dava veya ifade süreciyle ilgili sorunuz varsa avukatınıza danışın. Sözlü tercüme hakkında genel bilgi için sözlü tercüme sayfamıza bakabilirsiniz.
Suriye ve Duhok belgelerinde dikkat edilecekler
Suriye ve Irak, 1961 Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf değildir. Bu ülkelerde düzenlenen belgelerin Türkiye'de kullanılması için apostil yerine konsolosluk tasdik zinciri gerekir. Irak (Duhok dahil) için adımları Irak belgeleri için belge tasdiki sayfamızda anlattık.
Bu bölgelerden gelen belgeler sık sık iki dilli (Kürtçe ve Arapça) olur. Hangi metnin esas alınacağını belgeyi alacak kuruma sorun. Gerekirse belgeyi Kurmancî ve Arapça tercümanlarımız birlikte inceler. Duhok'ta konuşulan dil Kurmancî olsa da resmî belgeler çoğunlukla Arap harfleriyle yazılır; bu yüzden belgeyi görmeden lehçeyi varsaymıyoruz.
Tercümede nelere dikkat ediyoruz?
- Yazım sistemi: Latin harfli Kurmancîde yaygın kullanılan alfabeyi esas alırız. Kurumun ya da yayıncının farklı bir yazım tercihi varsa baştan bildirin.
- İsimler: Kişi ve yer adlarını pasaport veya kimlik kayıtlarındaki yazıma göre aktarırız.
- Tarafsızlık: Resmî belgelerde kurum adlarını ve ifadeleri belgede nasıl geçiyorsa öyle çeviririz; ekleme veya yorum yapmayız.
- Edebî metinler: Ritim, deyim ve kültürel göndermeleri hedef dilde karşılığıyla aktarmaya çalışır, gerektiğinde dipnotla açıklarız.
Adım adım süreç ve fiyatı ne belirler?
- Metni veya talebi gönderin. Belgenin fotoğrafını, PDF'ini ya da metin dosyasını WhatsApp veya e-posta ile iletin. Sözlü tercüme için tarih, saat ve yeri yazın.
- İhtiyacı netleştirelim. Lehçe, hedef dil, noter onayı gerekip gerekmediği ve kurumun şartları.
- Ücret ve süre. Metni gördükten sonra bildiririz. Sabit fiyat yoktur; sayfa sayısı, yazı yoğunluğu, noter onayı, aciliyet ve sözlü tercümede süre ve yer belirleyicidir.
- Tercüme ve teslim. Resmî belgelerde yeminli tercüme ve noter onayı; diğer metinlerde dijital teslim. Gaziantep'teki büromuzdan elden veya Türkiye'nin her yerine kargo ile teslim yapılır.
Fotoğrafını veya PDF’ini gönderin; hangi onayın gerektiğini, ücreti ve teslim süresini aynı gün söyleyelim. Türkiye’nin her yerinden kargo ve dijital teslim yapılır.
Sık sorulan sorular
Noterde Kürtçe için yemin etmiş bir tercümana yaptırılır; tercüman çeviriyi imzalar, noter imzayı tasdik eder. Büromuzun Kürtçe için kendi tercümanları vardır. Belgenizi Türkiye'nin her yerinden WhatsApp veya e-posta ile gönderebilirsiniz.
Genellikle hayır. Türkiye'deki kurumlar belgeleri Türkçe düzenler ve Türkçe kabul eder. Bir belgeyi yurt dışında kullanacaksanız, o ülkenin kurumu çoğunlukla kendi resmî dilinde veya İngilizce tercüme ister. Kurmancî tercümeyi ancak belgeyi alacak kurum açıkça bu dili istiyorsa yaptırın.
Kurmancî Türkiye ve Suriye'de genellikle Latin harfleriyle yazılır; Soranî ise Irak Kürdistan Bölgesi'nde Arap harfleriyle yazılır. Söz varlığı ve dil bilgisi de farklıdır. Bu nedenle tercümeye başlamadan önce belgenin hangi lehçede olduğunu netleştiriyoruz.
Türkçe bilmeyen bir kişinin noterde vekâletname vermesi veya başka bir işlem yapması gerektiğinde Kurmancî sözlü tercümanlık hizmeti veriyoruz. Randevudan önce noterin talebini ve işlem saatini bize bildirin.
Duhok'ta konuşulan dil Kurmancîdir; ancak bölgedeki resmî belgeler çoğunlukla Arap harfleriyle ve Arapça ile birlikte düzenlenir. Belgeyi görmeden lehçeyi varsaymıyoruz. Irak'tan gelen belgelerde konsolosluk tasdik zinciri de gerekir.
Kitap, öykü, şarkı sözü, mektup ve web sitesi metinleri için de talep alıyoruz. Bu tür metinlerde noter onayı gerekmez. Metnin hedef kitlesini ve yazım tercihlerinizi bildirirseniz çeviriyi buna göre hazırlarız; ücret ve süre metin görüldükten sonra belli olur.
İlgili rehberler
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır. Kurumların istediği belge ve onaylar zamanla değişebilir; başvurudan önce belgeyi teslim edeceğiniz kurumun güncel listesini kontrol edin.